--- title: "Pomnik przyrody Kudlačena | Horní Bečva" description: "Kudlačena nad wsią Horní Bečva chroni jedną z ostatnich sihli w okolicach Rožnova. Podmokła łąka, krajobraz pasek i znaczenie zatrzymanej wody." url: "https://zpusteven.cz/pl/kudlacena" lang: "pl" latitude: 49.4314817 longitude: 18.3264359 --- ![Widok z lotu ptaka na paseky nad wsią Horní Bečva: kilka chałup na skraju rozległych łąk, wokoło las świerkowy i zalesione grzbiety Beskidów](https://d.zpusteven.cz/place/kudlacena/1280/DJI_0017.avif) Pomnik przyrody • Horní Bečva • 645–685 m n.p.m. # Kudlačena Paseky na wodzie: ostatnie rozproszone osadnictwo wokół dużej mokradłowej łąki w okolicach Rožnova. - **Powierzchnia:** 5,6 ha (56 000 m²) - **Wysokość:** 645–685 m n.p.m. - **Chronione od:** 1989 roku - **Sadzawki dla płazów:** około 10, od 1994 roku ## Mokradło, którego według podręcznika nie powinno tu być Kawałek nad [zaporą Horní Bečva](https://zpusteven.cz/zapora-horni-becva) leży mokra łąka, której według podręcznika nie powinno tu być: torfowisko nie powstaje na zboczu, tylko w kotlinach. Woda, która na Kudlačenie wsiąknie, nie dociera w głąb - trzymają ją **nieprzepuszczalne warstwy ilaste** pod powierzchnią, więc tylko powoli przesiąka podpowierzchniowo po zboczu i trzyma glebę stale mokrą. Na Wołoszczyźnie Morawskiej takie miejsce nazywa się sihla. Sama łąka jest dziełem człowieka: powstała przez koszenie i wypas. Bez tego zamknęłaby się w ciągu kilkudziesięciu lat. ![Widok z lotu ptaka na pas łąk opadający między lasami w dolinę, między łąkami droga i rozproszone chałupy](https://d.zpusteven.cz/place/kudlacena/1280/IMG_9338.avif) Paseky nad wsią Horní Bečva - rozproszone chałupy wśród łąk. Łąki między lasem to pozostałość wiekowego koszenia i wypasu. Po co tu iść ### Zobaczyć mokradło, jakich ubyło Podmokłe łąki - sihle - były na Wołoszczyźnie Morawskiej zwyczajne, dziś **Kudlačena jest jedną z ostatnich**. A przecież to właśnie one **trzymają wodę w krajobrazie jak gąbka**: przy deszczu ją zatrzymają, a w suszy powoli oddają. Czego nie pominąć ### Sadzawek, storczyków i płazów W sadzawkach rozmnażają się **traszki, kumaki, salamandry i żaby**. Na łąkach kwitną storczyki - kruszczyk błotny, kukułka szerokolistna, podkolan biały i rzucający się w oczy mieczyk dachówkowaty. Kiedy przyjechać ### Od maja do lipca Wiosną słychać płazy, w maju i czerwcu kwitną storczyki, w lipcu mieczyk. To mokradło, **trzeba liczyć się z mokro pod nogami.** ![Widok z lotu ptaka na paseky nad wsią Horní Bečva z innej strony - chałupy na skraju łąk, wokół las świerkowy](https://d.zpusteven.cz/place/kudlacena/1280/DJI_0015.avif) ![Łąka z wysoką trawą i samotnym drzewem liściastym, w tle skraj lasu świerkowego](https://d.zpusteven.cz/place/kudlacena/1280/IMG_9334.avif) ![Zbocze łąki z wysoką trawą i rozrzuconymi fioletowymi kwiatami, górny skraj obrastają brzozy i świerki, na pierwszym planie gałęzie brzozy](https://d.zpusteven.cz/place/kudlacena/1280/IMG_9369.avif) ## Historia mokradła Kudlačena Żmije i traszki są dopiero skutkiem. Historia Kudlačeny jest o wodzie - i o tym, ile razy człowiek próbował ją stąd wyprowadzić. Sihla ### Torfowisko, które leży ukośnie Torf tworzy się zwykle tam, gdzie woda nie ma którędy odpłynąć - w kotlinach i zagłębieniach. Kudlačena leży na **łagodnie nachylonym północnym zboczu** nad doliną potoku Dížená, a mimo to jest torfowa. Odpowiada za to podłoże: pod warstwą zwietrzeliny są **nieprzepuszczalne warstwy ilaste**, po których woda dalej nie odpływa. Przesiąka zboczem, trzyma się w glebie, a rośliny w stałej wilgoci rozkładają się tylko do połowy. Taką podmokłą łąkę nazywa się na Wołoszczyźnie Morawskiej **sihla**. Prawdziwych torfowisk bywało w Beskidach mało, ale sihli sporo - tyle że większość z nich już nie istnieje. Odwadniać zaczęto już **za pierwszej republiki**, a co zostało, dobiły socjalistyczne spółdzielcze melioracje. Kudlačena jest jedną z ostatnich i właśnie dlatego jest chroniona. Sama łąka nie jest jednak naturalna. **Przed lasem utrzymało ją gospodarowanie** - koszenie późnym latem, ewentualnie wypas. Rośliny, dla których przychodzą tu dziś służby ochrony przyrody, przyzwyczaiły się dokładnie do tego rytmu: krótki cykl pokosu, mokro i żadnych drzew. ![Pochyła łąka z wysoką trawą wznosząca się pod gęstą ścianę lasu świerkowego, nad nią błękitne niebo z kłębiastymi chmurami](https://d.zpusteven.cz/place/kudlacena/1280/IMG_9361.avif) Zbocze łąki pod skrajem lasu świerkowego. Susza z planu ### Najpierw odwadniano, potem przestano kosić Mokra łąka jest dla gospodarza kłopotem - źle się kosi, bydło się w niej zapada. Gospodarze przetkali ją więc **siecią rowków odwadniających** - płytkich, ręcznie kopanych rowów, które miały odprowadzić wodę. Po 1975 roku gospodarowanie przejęło miejscowe JZD. Skupiło się na suchszych powierzchniach wokół - rowków przestano utrzymywać, **system odwadniający zanikł**, a nieutrzymywaną powierzchnię zaczął zarastać nalot. Systematyczna opieka - koszenie i usuwanie drzew - wróciła tu dopiero w latach dziewięćdziesiątych. Coś już jednak nie wróciło: **rosiczka okrągłolistna**. Ta mięsożerna roślina torfowisk rosła tu dawniej obficie, ale lat zarastania nalotem nie przetrwała i w ostatnich latach jej występowania na Kudlačenie nie udało się potwierdzić. - **powierzchnia terenu chronionego (56 000 m²):** 5,6 ha - **pierwszy rok ochrony:** 1989 - **stwierdzonych gatunków kręgowców:** 60+ Krok po kroku 1. do 1974 Gospodaruje się drobno i ekstensywnie, rowki odwadniające są jeszcze utrzymywane. 2. po 1975 JZD dba tylko o suchsze powierzchnie - rowki zanikają, a powierzchnię zarasta nalot. 3. lata 90. Wraca regularne koszenie i usuwanie drzew. #### Kto to wszystko odchorował Odwodnić łąkę znaczy zabrać traszkom i kumakom wodę, w której się rozmnażają, a storczykom glebę, do jakiej przywykły. Kto tu dziś żyje i po czym go poznać, pokazuje kolejna sekcja. Obejrzeć gatunki Powrót opieki ### Dziesięć sadzawek, kosa i jedna ławka W 1994 roku służby ochrony przyrody **wykopały tu z czysto praktycznego powodu jakieś dziesięć mniejszych sadzawek**: płazy potrzebują do rozmnażania stojącej wody, a odwodniona łąka przestała im ją dawać. Sadzawki ją przywróciły - dziś żyją w nich traszki, kumaki i salamandry. Reszta opieki jest nudna i nieskończona: **kosić trawę i usuwać nalot**, żeby łąka się nie zamknęła. Bez tego byłaby Kudlačena za kilkadziesiąt lat zwykłym podmokłym lasem świerkowym, a storczyki ani mieczyk by w nim nie przetrwały. W 2009 roku służby ochrony przyrody **udostępniły Kudlačenę publiczności**: doszły dwie tablice informacyjne o tutejszej przyrodzie i historii, uporządkowane źródełko i ławka dla odwiedzających. Od tego czasu to cel wycieczki - dwie godziny marszu z Horní Bečvy i z powrotem, z odbiciem do mokradła, które przetrwało. Kudlačena nie jest w tym sama. Tę samą historię - mokra łąka, którą niemal zabiło odwodnienie i koniec pokosu - opowiada kilka kilometrów dalej także pomnik przyrody [Poskla](https://zpusteven.cz/pl/poskla) i łąka [Pod Juráškou](https://zpusteven.cz/pl/pod-juraskou). Z Kudlačeny rosiczka okrągłolistna zniknęła; Pod Juráškou sprowadzają ją według opiekunów koszenie i przywrócony wypas z powrotem. ![Detal rozkwitłej łąki - wysokie trawy i modrofioletowe dzwonkowate kwiaty, w tle las i wznosząca się paseka](https://d.zpusteven.cz/place/kudlacena/1280/IMG_9345.avif) Koszona łąka w pełnym kwiecie. Właśnie o ten efekt chodzi - bez regularnego pokosu przerósłby ją nalot. Co tu rośnie i żyje ## Gatunki trzyma tu mokro i regularny pokos Na niecałych sześciu hektarach spotykają się trzy różne środowiska - a z nimi trzy różne zestawy gatunków. Kiedy warunek się zmieni, **gatunek znika jako pierwszy**: dokładnie to stało się tu rosiczce. Kudlačena nie jest zbiorem osobliwości. To kilka warunków razem: woda trzymana przez ił, sadzawki ze stojącą wodą i suche skraje na słońcu. Każdy z nich ma swoich lokatorów. Mokro i torf ### Powierzchnie podmokłe Zbiorowiska turzycowo-mszyste na stale mokrej glebie. Poza storczykami rośnie tu knieć błotna, fiołek błotny, pępawa błotna, gnidosz rozesłany i tatarak zwyczajny. Równowaga jest krucha: wystarczy, żeby gleba trochę przeschła, a gatunek, który był tu zwyczajny, znika - jak rosiczka na końcu rzędu. Kogo i co tu spotkać - ![Kukułka szerokolistna - gęsty fioletowy kłos storczyka na wilgotnej łące](https://d.zpusteven.cz/ccmedia/1280/dactylorhiza-majalis.avif) #### Kukułka szerokolistna Dactylorhiza majalis Najbardziej rzucający się w oczy tutejszy storczyk - mocno fioletowy kłos na wilgotnej łące. Kwitnie od maja; kto przyjdzie w maju i czerwcu, ma największą szansę zastać ją w kwiecie. Foto: [Jörg Hempel, Wikimedia Commons](https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Dactylorhiza%5Fmajalis%5FLC0269.jpg), [CC BY-SA 3.0 DE](https://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0/de/deed.cs) - ![Mieczyk dachówkowaty - purpurowe kwiaty w jednostronnym kłosie nad trawiastą łąką](https://d.zpusteven.cz/ccmedia/1280/gladiolus-imbricatus.avif) #### Mieczyk dachówkowaty Gladiolus imbricatus Purpurowy kwiatostan na smukłej łodydze, kwitnie latem. Jedna z najwyrazistszych tutejszych roślin - poza chronionymi łąkami w okolicy raczej się jej nie spotka. Foto: [Dr. Killer, Wikimedia Commons](https://commons.wikimedia.org/wiki/File:B%C3%BArov%C3%A1%5F4%5F-%5FGladiolus%5Fimbricatu.JPG), [CC BY-SA 3.0](https://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0/) - ![Kwiatostan kruszczyka błotnego - biało-różowe kwiaty z purpurowym rysunkiem na smukłej łodydze](https://d.zpusteven.cz/ccmedia/1280/epipactis-palustris.avif) #### Kruszczyk błotny Epipactis palustris Storczyk mokradeł o biało-różowych kwiatach z purpurowym rysunkiem; kwitnie w czerwcu i lipcu. Rośnie wprost na powierzchniach podmokłych - warto patrzeć z drogi. Foto: [Bernd Haynold, Wikimedia Commons](https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Epipactis%5Fpalustris%5F230705.jpg), [CC BY-SA 3.0](https://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0/) - ![Wełnianka wąskolistna - białe wełniste kępki owocostanu nad torfową glebą](https://d.zpusteven.cz/ccmedia/1280/eriophorum-angustifolium.avif) #### Wełnianka wąskolistna Eriophorum angustifolium Po przekwitnięciu poznać ją i z daleka - białe kępki, które wyglądają jak wata. To typowa roślina torfowisk. Foto: [Kim Hansen, Wikimedia Commons](https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Eriophorum%5Fangustifolium%5Fupernavik%5F2007-08-01%5F1.jpg), [CC BY-SA 3.0](https://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0/) - ![Kwiatostan podkolana białego - rzadki kłos białych kwiatów z długimi ostrogami](https://d.zpusteven.cz/ccmedia/1280/platanthera-bifolia.avif) #### Podkolan biały Platanthera bifolia Biały storczyk z dwoma dużymi przyziemnymi liśćmi. Mocniej pachnie pod wieczór - zapach wabi nocne motyle, które go zapylają. Foto: [Hans Hillewaert, Wikimedia Commons](https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Platanthera%5Fbifolia%5F%28flower%5Fspike%29.jpg), [CC BY-SA 3.0](https://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0/) - ![Bobrek trójlistkowy - białe kwiaty z frędzlastymi płatkami nad taflą mokradła](https://d.zpusteven.cz/ccmedia/1280/menyanthes-trifoliata.avif) #### Bobrek trójlistkowy Menyanthes trifoliata Trójdzielne liście i białe, frędzlaste kwiaty na wiosnę. Rośnie tam, gdzie jest naprawdę mokro - to pewny znak, że sihla wciąż działa. Foto: [Uoaei1, Wikimedia Commons](https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Menyanthes%5Ftrifoliata%5FSpechtensee%5F01.JPG), [CC BY-SA 4.0](https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/) - ![Rosiczka okrągłolistna - okrągłe liście z czerwonymi gruczołowatymi włoskami z kroplami lepkiej wydzieliny](https://d.zpusteven.cz/ccmedia/1280/drosera-rotundifolia.avif)Już jej tu nie ma #### Rosiczka okrągłolistna Drosera rotundifolia Mięsożerna roślina torfowisk, która rosła tu dawniej obficie. W ostatnich latach jej występowania na Kudlačenie nie udało się potwierdzić - znika też z innych stanowisk w Beskidach; trzyma się głównie w pomniku przyrody Obidová. Foto: [Migas, Wikimedia Commons](https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Drosera-rotundifolia.jpg), [CC BY-SA 3.0](https://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0/) Sadzawki ### Stojąca woda Odwodniona łąka zabrała płazom wodę, w której się rozmnażają - sadzawki im ją zwróciły. Jakieś dziesięć powstało tu w 1994 roku. Do wody nie należy sięgać ani wchodzić, skrzek i larwy są kruche. Kogo i co tu spotkać - ![Traszka górska - samiec z modroszarymi bokami i pomarańczowym brzuchem w wodzie](https://d.zpusteven.cz/ccmedia/1280/ichthyosaura-alpestris.avif) #### Traszka górska Ichthyosaura alpestris Wiosną jest w sadzawkach - samiec ma w porze rozmnażania niebieskie boki i jaskrawopomarańczowy brzuch. Resztę roku ukrywa się na lądzie pod kamieniami i drewnem. Foto: [Anevrisme, Wikimedia Commons](https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Triturus%5Falpestris.jpg), [CC BY-SA 3.0](https://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0/) - ![Salamandra plamista - czarny płaz z żółtymi plamami na leśnej ziemi](https://d.zpusteven.cz/ccmedia/1280/salamandra-salamandra.avif) #### Salamandra plamista Salamandra salamandra Czarna z wyraźnymi żółtymi plamami. Wychodzi przy wilgoci i pod wieczór, głównie po deszczu. Nie brać do ręki - skóra wydziela drażniącą wydzielinę. Foto: [Skot, Wikimedia Commons](https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Salamandra%5Fsalamandra%5F%E2%80%93%5Fmlok%5Fskvrnit%C3%BD%5F%E2%80%93%5FTich%C3%A9%5F%C3%BAdol%C3%AD.jpg), [CC BY-SA 4.0](https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/) - ![Kumak górski - mała brodawkowata żabka na mokrym podłożu](https://d.zpusteven.cz/ccmedia/1280/bombina-variegata.avif) #### Kumak górski Bombina variegata Mała żabka płytkich sadzawek. Rozpoznaje się ją raczej po głosie - cichym „unk, unk“ - i po żółto-czarnym brzuchu, który pokazuje przy zagrożeniu. Foto: [Christian Fischer, Wikimedia Commons](https://commons.wikimedia.org/wiki/File:BombinaVariegataJuv.jpg), [CC BY-SA 3.0](https://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0/) - ![Żaba trawna - brązowa żaba z ciemną plamą za okiem](https://d.zpusteven.cz/ccmedia/1280/rana-temporaria.avif) #### Żaba trawna Rana temporaria Najzwyklejsza tutejsza żaba, z ciemną plamą za okiem. Do sadzawek ściąga wczesną wiosną składać jaja, poza tym spotkać ją można i daleko od wody. Foto: [Richard Bartz, Wikimedia Commons](https://commons.wikimedia.org/wiki/File:European%5FCommon%5FFrog%5FRana%5Ftemporaria%5F%28cropped%29.jpg), [CC BY-SA 2.5](https://creativecommons.org/licenses/by-sa/2.5/) - ![Ropucha szara - krępa brodawkowata ropucha o miedzianych oczach](https://d.zpusteven.cz/ccmedia/640/bufo-bufo.avif) #### Ropucha szara Bufo bufo Krępa, brodawkowata, powolna. Wiosną wędruje do wody składać sznury jaj. Foto: [Mike Krüger, Wikimedia Commons](https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Bufo%5Fbufo%5F-%5FErdkr%C3%B6te.jpg), [CC BY-SA 3.0](https://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0/) Suchsze skraje ### Słoneczne stoki i murawy bliźniczkowe Ku północy mokradło przechodzi w suche łąki porośnięte bliźniczką psią trawką - twardą trawą, która zniesie ubogą, przesychającą glebę; rośnie tu też borówka czarna albo przetacznik leśny. Na słońcu przy drodze wygrzewają się gady - warto zostać na drodze i trzymać psa na smyczy. Kogo i co tu spotkać - ![Żmija zygzakowata - wąż z zygzakowatym ciemnym rysunkiem na grzbiecie, zwinięty w trawie](https://d.zpusteven.cz/ccmedia/1280/vipera-berus.avif) #### Żmija zygzakowata Vipera berus Jedyny jadowity wąż w Czechach; poznaje się go po zygzakowatym ciemnym rysunku na grzbiecie. Jest płochliwa i sama ustąpi. Warto iść drogą, w mocnym obuwiu, i nie sięgać w trawę ani pod kamienie. Przy ukąszeniu dzwonić pod 155. Foto: [Benny Trapp, Wikimedia Commons](https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Benny%5FTrapp%5FVipera%5Fberus.jpg), [CC BY 3.0](https://creativecommons.org/licenses/by/3.0/) - ![Jaszczurka żyworodna - drobna brązowa jaszczurka wygrzewająca się na drewnie](https://d.zpusteven.cz/ccmedia/1280/zootoca-vivipara.avif) #### Jaszczurka żyworodna Zootoca vivipara Drobna brązowa jaszczurka, którą najczęściej widuje się, jak wygrzewa się przy drodze. Jak mówi nazwa, rodzi żywe młode - to przystosowanie do chłodniejszych położeń górskich. Foto: [Charles J. Sharp, Wikimedia Commons](https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Common%5Flizard%5F%28Zootoca%5Fvivipara%29.jpg), [CC BY-SA 4.0](https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/) - ![Dziewięćsił bezłodygowy - duży przysadzisty koszyczek ze srebrzystymi listkami](https://d.zpusteven.cz/ccmedia/1280/carlina-acaulis.avif) #### Dziewięćsił bezłodygowy Carlina acaulis Przysadzisty srebrzysty koszyczek na suchej łące. Przy wilgoci się zamyka, na słońcu otwiera - działa jak żywy higrometr. Foto: [Bernd Haynold, Wikimedia Commons](https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Carlina%5Facaulis%5F160907.jpg), [CC BY-SA 3.0](https://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0/) - ![Wrzos zwyczajny - drobne fioletowe kwiatki na krzewince](https://d.zpusteven.cz/ccmedia/1280/calluna-vulgaris.avif) #### Wrzos zwyczajny Calluna vulgaris Kwitnie na fioletowo dopiero późnym latem i jesienią, kiedy gdzie indziej jest już po kwiatach. Rośnie na ubogich, suchszych skrajach Kudlačeny. Foto: [Andreas Eichler, Wikimedia Commons](https://commons.wikimedia.org/wiki/File:2016.08.21.-14-Gorxheimertal--Besenheide.jpg), [CC BY-SA 4.0](https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/) Zdjęcia poszczególnych gatunków pochodzą z Wikimedia Commons (autor i licencja przy zdjęciu) - pokazują gatunek, nie konkretną roślinę czy zwierzę z Kudlačeny. Kalendarium ## Od koszenia do ochrony 1. dawniej ### Łąka z kosy i wypasu Mokre łąki nad doliną potoku Dížená **kosi się późnym latem**, ewentualnie wypasa. Otwarta powierzchnia i roślinność mokradłowa to produkt uboczny drobnego gospodarowania. 2. do 1974 ### Ekstensywne gospodarowanie Łąki są uprawiane **drobno i ekstensywnie**. Mokradła przetkane są systemem **rowków odwadniających** - woda ma z łąki odpływać. 3. po 1975 ### JZD, zanik rowków, nalot Suchsze części uprawia miejscowe **JZD**, system odwadniający się rozpada, a na nieutrzymywane miejsca wchodzi **nalot drzew**. 4. 1989 ### Ogłoszenie ochrony Teren ogłosił urząd Okresní národní výbor Vsetín rozporządzeniem z grudnia 1988 roku ze **skutkiem od 1 stycznia 1989** - najpierw jako chroniony twór przyrody, dziś to **pomnik przyrody**. 5. lata 90. ### Powrót stałej opieki Na łąki wraca **koszenie i usuwanie nalotu**. Bez regularnej opieki powierzchnia by się zamknęła, a zbiorowiska mokradłowe by zanikły. 6. 1994 ### Sadzawki dla płazów Służby ochrony przyrody wykopały na Kudlačenie **mniej więcej dziesięć mniejszych sadzawek**. Wraca do nich stojąca woda, której płazy potrzebują do rozmnażania. 7. 2009 ### Udostępnienie publiczności Służby ochrony przyrody stawiają przy Kudlačenie **dwie tablice informacyjne**, porządkują źródełko i budują ławkę. Kudlačena otwiera się dla odwiedzających. 8. dziś ### 5,6 hektara, które trzeba kosić Powierzchnia chroniona ma **niecałe sześć hektarów**. Rośnie na niej kilka gatunków storczyków i mieczyk dachówkowaty, w sadzawkach rozmnażają się **traszki i kumaki**. Wizyta ## Zaplanować drogę na Kudlačenę ### Gdzie to dokładnie jest #### Nad doliną potoku Dížená, kawałek od zapory Pomnik przyrody leży na wysokości **645 do 685 m n.p.m.** na północnym zboczu nad doliną potoku Dížená, mniej więcej **kilometr na północny wschód od zapory Horní Bečva**. Wzdłuż jego wschodniego skraju przechodzi żółty szlak turystyczny z Horní Bečvy na rozdroże Kladnatá. ##### Otevřít v mapách [Mapy.com](https://mapy.com/pl/zakladni?x=18.3264359&y=49.4314817&z=17&source=coor&id=18.3264359,49.4314817) · [Google Maps](https://www.google.com/maps/search/?api=1&query=49.4314817,18.3264359) ##### Inne miejsca w okolicy [Šorštýn](https://zpusteven.cz/pl/sorstyn) · [Zbiornik Horní Bečva](https://zpusteven.cz/zapora-horni-becva) · [Punkty widokowe nad kamieniołomem](https://zpusteven.cz/widoki-nad-kamieniolomem) · [Benešky](https://zpusteven.cz/pl/benesky) · [Źródło Beczwy](https://zpusteven.cz/pl/pramen-becvy) · [Pod Juráškou](https://zpusteven.cz/pl/pod-juraskou) · [Kotlová z przysiółkiem Jezerné](https://zpusteven.cz/pl/kotlova) · [Čertův mlýn](https://zpusteven.cz/pl/certuv-mlyn) Mapa okolicy ### Jak tu dotrzeć Od przystanku **Horní Bečva, Valaška** prowadzi na Kudlačenę **szlak żółty** - nim jakieś trzy kilometry pod górę, potem krótkie odbicie. 1. 1 #### Horní Bečva start • przystanek Horní Bečva, Valaška Warto zostawić auto we wsi i znaleźć żółty szlak w stronę Kladnatá - sedlo. Kawałek stąd leży zapora, wokół której da się sobie drogę powrotną wydłużyć. 2. 2 #### Podejście żółtym szlakiem ~3 km • stałe wznoszenie Droga wspina się pasekami i lasem nad dolinę. Wokół stoją chałupy rozsiane wokół podmokłej łąki - dokładnie ten krajobraz, z którego Kudlačena wyrosła. 3. #### Drogowskaz Kudlačena cel • odbicie w lewo, 100 m Przy drogowskazie odbija się w lewo. Po mniej więcej stu metrach stoi się przy łące - są tu tablice informacyjne, źródełko i ławka. **Z powrotem inaczej:** żółtym szlakiem można iść wyżej na rozdroże Kladnatá albo wrócić do wsi i przejść się wokół zapory. ### Co warto wiedzieć przed drogą #### Ile to zajmie Z Horní Bečvy na Kudlačenę idzie się **jakąś godzinę** pod górę. Na obejrzenie łąki i przeczytanie tablic warto zostawić sobie pół godziny. #### Żmija zygzakowata Żyje tu **żmija zygzakowata** - jadowita, ale płochliwa; sama atakuje tylko zapędzona w kąt. Warto zostać na drodze, nie sięgać w trawę, założyć mocne obuwie i trzymać psa na smyczy. Ukąszenie zdarza się rzadko, mimo to należy do lekarza. #### Mokro pod nogami Chodzi się po łące torfowej: **gleba jest podmokła** i po deszczu noga się w nią zapada. Nieprzemakalne obuwie opłaca się i latem. #### Ostrożnie wobec mokradła To pomnik przyrody. **Nie należy wchodzić do sadzawek ani w runo**, zrywać storczyków, a Kudlačenę zostawić bez śmieci. #### Najbliższe zaplecze Przy mokradle jest **ławka i źródełko**. Gastronomia i toalety są najbliżej we wsi Horní Bečva. Na závěr ## Doplňující info a test znalostí ### Rychlá rekapitulace **Co to jest sihla?** Beskidzka nazwa łąki torfowej na zboczu - wodę trzyma w niej nieprzepuszczalne ilaste podłoże. Kudlačena jest jedną z ostatnich zachowanych w okolicach Rožnova. **Dlaczego na Kudlačenie powstały sadzawki?** W 1994 roku wykopały je służby ochrony przyrody, żeby zwrócić płazom stojącą wodę, którą zabrało im odwodnienie łąki. **Dlaczego łąkę trzeba ciągle kosić?** Bez koszenia i usuwania nalotu przerósłby ją w ciągu kilkudziesięciu lat las i zanikłyby zbiorowiska mokradłowe - storczyki i mieczyk. **Kiedy najlepiej wybrać się na Kudlačenę?** Od maja do lipca. Wiosną słychać płazy, w maju i czerwcu kwitną storczyki, w lipcu mieczyk dachówkowaty. **Czy spacer po łące jest bezpieczny?** Tak. Spotkać tu można jadowitą żmiję zygzakowatą, ta jest jednak płochliwa i atakuje tylko zapędzona w kąt. Wystarczy zostać na drodze, nie sięgać w trawę i mieć mocne obuwie. --- Źródło: [Pomnik przyrody Kudlačena | Horní Bečva](https://zpusteven.cz/pl/kudlacena) - zPusteven.cz. Cytując, podaj link do strony.