---
title: "Trzy dni przez granicę | zPusteven.cz"
description: "Grzbiet nad Makovem był przez czterysta lat kreską na mapie. Trzy dni po obu jej stronach: najpierw Morawy, gdzie pilnowali jej portáši, potem sama granica, a na koniec słowackie kopanice."
url: "https://zpusteven.cz/poznaj-beskidy/tri-dny-pres-hranici"
lang: "pl"
---

# Trzy dni przez granicę

Grzbiet nad Makovem był przez czterysta lat kreską na mapie. Trzy dni po obu jej stronach: najpierw Morawy, gdzie pilnowali jej portáši, potem sama granica, a na koniec słowackie kopanice.

## 1. dzień - gdzie granicy pilnowali portáši

≈ 4 h 50 min

Strona morawska. Zaczyna się przy dwóch grobach przed kościołem i kończy na przełęczy, która nazywa się po strażnicy portášów.

1. ### [Groby portášów](https://zpusteven.cz/pl/portasske-hroby)  
30 min  
Nagrobek dowódcy portášów, którzy strzegli granicy 1638–1830  
We wsi Valašská Bystřice miał siedzibę oddział portášów; tumby stoją przed kościołem.
2. ### Przejazd samochodem pod szczyt Tanečnice  
20 min
3. ### [Pod Tanečnicí](https://zpusteven.cz/pl/pod-tanecnici)  
40 min  
Ostatnie polanki po owcach wałaskich • pod szczytem 912 m n.p.m.
4. ### Obiad  
1 h
5. ### Przejazd samochodem do wsi Hutisko-Solanec  
25 min
6. ### [Poskla](https://zpusteven.cz/pl/poskla)  
45 min  
Trzy sąsiadujące powierzchnie z zupełnie różną przyrodą
7. ### Przejazd samochodem na Soláň  
25 min
8. ### [Čarták](https://zpusteven.cz/pl/cartak)  
45 min  
Przełęcz z dzwonnicą i galerią drewnianych rzeźb w plenerze  
Przełęcz jest nazwana po strażnicy portášów - stąd strzegli granicy ci sami portáši, których groby widać było rano.

## 2. dzień - po samej kresce

≈ 3 h 55 min · 5 km

Graniczny grzbiet Jaworników od Bumbálki. Tam i z powrotem czerwonym szlakiem, który biegnie dokładnie po granicy - powrót jest wliczony w czas.

1. ### Przejazd samochodem na przełęcz Bumbálka  
30 min
2. ### [Przełęcz Bumbálka–Trojmezí](https://zpusteven.cz/turystyka/hrebenovka-bumbalka-stratenec/bumbalka/trojmezi)  
10 min  
0,5 km · szlak: czerwony (E3)  
Kilometr po granicznej przesiece.
3. ### [Trójstyk](https://zpusteven.cz/pl/trojmezi)  
20 min  
Kamień graniczny z 1906 roku na szczycie Trojački  
Dwa znaki graniczne kilkadziesiąt centymetrów od siebie - kamień z 1906 roku i dzisiejszy czesko-słowacki.
4. ### [Trojmezí–Partyzán](https://zpusteven.cz/turystyka/hrebenovka-bumbalka-stratenec/trojmezi/partyzan)  
35 min  
2 km · szlak: czerwony (E3)
5. ### [Partyzant](https://zpusteven.cz/pomnik-partyzanta-makov)  
30 min  
Brązowy partyzant w miejscu, którędy przeszła brygada w 1944
6. ### Przekąska na grzbiecie  
1 h
7. ### [Przełęcz Bumbálka–Partyzán](https://zpusteven.cz/turystyka/hrebenovka-bumbalka-stratenec/bumbalka/partyzan)  
50 min  
2,5 km · szlak: czerwony (E3)  
Z powrotem tym samym czerwonym szlakiem do samochodu.

## 3. dzień - kopanice po drugiej stronie

≈ 4 h

Słowacka strona żyje pod grzbietem, w rozrzuconych osadach. Między nimi się przejeżdża, pieszo idzie się tylko kawałki.

1. ### [Brest u Papají](https://zpusteven.cz/pl/brest-u-papaji)  
30 min  
Należy do najpotężniejszych w Europie Środkowej • w herbie Makova  
Według miejscowej tradycji przy każdym nowym domu sadzono drzewo; to przeżyło dom.
2. ### Przejazd do osady Kršlisko  
10 min
3. ### [Kaplica na Kršlisku](https://zpusteven.cz/kaplica-na-krslisku)  
20 min  
Kaplica z wystrojem cyrylo-metodiańskim • ~1900
4. ### Przejazd nad osadę U Jaši  
15 min
5. ### [Źródło Kysucy](https://zpusteven.cz/pl/pramen-kysuce)  
45 min  
Rzeka, która dała nazwę całej krainie • 65,6 km do Wagu
6. ### Obiad w Makovie  
1 h
7. ### Przejazd do osady Kasárne  
20 min
8. ### [Osada Kasárne](https://zpusteven.cz/pl/osada-kasarne)  
40 min  
Górska osada nazwana po wojskowych koszarach z 1833 roku

- **Czas:** ≈ 12 h 45 min
- **Pieszo:** 5 km
- **Miejsc:** 10
- **Skąd wyruszyć:** Velké Karlovice albo Makov (nocleg), samochodem do punktów startowych

Czasy są orientacyjne: przy szlakach znakowanych pochodzą z materiałów turystycznych, przy miejscach to szacowany czas zwiedzania. Godziny otwarcia warto sprawdzić wcześniej.

---

Źródło: [Trzy dni przez granicę | zPusteven.cz](https://zpusteven.cz/poznaj-beskidy/tri-dny-pres-hranici) - zPusteven.cz. Cytując, podaj link do strony.