Górska buczyna z obrośniętymi mchem blokami piaskowca odspojonymi w zboczu, między pniami świerków

Narodowy rezerwat przyrody • CHKO Beskydy

NPR Kněhyně – Čertův mlýn

Najściślej chroniony rezerwat Beskidów: ponad 198 hektarów naturalnego lasu górskiego i najbogatszy pseudokras w Czechach.

ogłoszenie rezerwatu
1989
powierzchnia (3. co do wielkości w CHKO)
198,7 ha
Kněhyně i Čertův mlýn
2 szczyty powyżej 1 200 m n.p.m.
ścisły rezerwat przyrody
IUCN Ia
Co się tu chroni

Naturalny las górski na stromych zboczach

Ministerstwo Kultury ogłosiło rezerwat 19 stycznia 1989 roku na powierzchni niecałych 199 hektarów. W CHKO Beskydy jest trzeci co do wielkości, a w klasyfikacji międzynarodowej należy do ścisłych rezerwatów przyrody (IUCN Ia). Leży na terenie gmin Čeladná (powiat Frýdek-Místek) i Prostřední Bečva (powiat Vsetín).

Chroni się tu wyjątkową pozostałość naturalnych lasów górskich na bardzo stromych, kamienistych zboczach ze zjawiskami pseudokrasowymi. Na płaskich wierzchołkach obu gór rosną skarłowaciałe świerczyny z jarzębiną, na urwistych stokach pod nimi buczyny świerkowo-jodłowe. Najstarsze drzewostany mają ponad półtora wieku.

Życie w rezerwacie

Rzadka przyroda górska

Z roślin najcenniejszy jest tojad mocny morawski, który w Czechach rośnie tylko w Beskidzie Śląsko-Morawskim, a w najwyższych położeniach rzadki krzew porzeczka skalna. W głazowym rumowisku żyje ślepy biegacz Duvaliopsis pilosella stobieckii - jedyny ślepy biegacz w Czechach, element karpacki, który poza kilkoma beskidzkimi szczytami nigdzie indziej w kraju nie występuje.

Po rezerwacie porusza się ryś euroazjatycki, w ostatnich latach pojawił się tu też kilkakrotnie niedźwiedź brunatny. Do początku lat 80. w okolicy Čertova mlýna regularnie rozmnażał się głuszec zwyczajny; las mu tu odpowiada do dziś, tyle że niepokojenie go z niego wyparło i w Beskidach zostaje ostatnich kilka osobników. Od 2017 roku populację wzmacnia przedsiębiorstwo Lesy ČR ptakami z hodowli w Krásnej pod Lysou horou.

Geologia i pseudokras

Co się na górze rozstąpi, na dole biegnie dalej

Obie góry stoją na miękkich piaskowcach godulskich, które pod własnym ciężarem powoli się osuwają i rozrywają w rozpadliny - geolodzy mówią na to głębokie pełzanie. Gdzie skała się rozstąpi, powstają jaskinie pseudokrasowe: pustki bez wody i nacieków, jakich Czechy mają najwięcej właśnie tutaj.

Jaskiń jest w rezerwacie pięć, wszystkie na szczycie południowym. Najdłuższa, Čertova díra, mierzy 74 metry; kawałek od niej zapada się Kněhyňská propast - z 57,5 metra najgłębsza przepaść pseudokrasowa w Czechach. Tutejsze podziemia należą do najwyżej położonych zimowisk nietoperzy w kraju.

Čertova díra (najdłuższa jaskinia)
74 m
Kněhyňská propast - najgłębszy pseudokras w Czechach
57,5 m
jaskiń pseudokrasowych na szczycie Čertův mlýn
5
Zasady poruszania się

Chodzi się wyłącznie po znakowanych drogach

  • Teren to ścisły rezerwat przyrody - chodzi się wyłącznie po znakowanych drogach. Ścieżkę na szczyt Kněhyně służby ochrony przyrody zlikwidowały w 2007 roku, wierzchołek jest niedostępny.
  • Formy skalne i jaskinie (Čertův stůl, Čertova díra) leżą poza znakami - nie podchodzi się do nich.
  • Zbieranie runa, biwakowanie ani wjazd tu nie należą. Szczególnego spokoju wymagają jaskinie zimą - to zimowiska nietoperzy.
  • W rezerwacie nie ma bufetu ani toalety. Najbliższe zaplecze ma przełęcz Pustevny.